en ارزیابی مواجهه شغلی رانندگان اتوبوس با ذرات معلق جاده ای در شهر بجنورد، ایران عمومى General پژوهشي Research <strong>زمینه و هدف:</strong> رانندگان وسایل نقلیه عمومی ، به ویژه در مناطق بسیار آلوده و شلوغ، در معرض میزان بالای آلاینده های هوا به ویژه ذرات معلق کمتر از ده میکرون (<span dir="LTR">PM10</span>) قرار دارند. هدف از انجام این مطالعه اندازه گیری و ارزیابی سطح مواجهه رانندگان اتوبوس های درون شهری با ذرات <span dir="LTR">PM10</span> در شهر بجنورد است.<br> <strong>روش کار:</strong> این مطالعه توصیفی-تحلیلی در شهر بجنورد انجام شد. نمونه برداری از ذرات معلق در دو مسیر از مسیرهای اصلی شهر و از منطقه تنفسی رانندگان اتوبوس با استفاده از دستگاه <span dir="LTR">Haz Dust</span> و روش <span dir="LTR">500</span> <span dir="LTR">NIOSH</span> انجام شد. با استفاده از متعلقات دستگاه ( ایمپکتور 10) و فیلتر تفلونی مقادیر آلاینده ها از روی دستگاه قرائت گردید. نمونه برداری ذرات در مسیر رفت و برگشت اتوبوس ها و در سه نوبت صبح، ظهر و عصر صورت پذیرفت. نتایج اندازه گیری ها به صورت آمار توصیفی و شاخص های آماری میانگین، آزمون آماری تی مستقل و آزمون آماری من ویتنی توسط نرم افزار آماری <span dir="LTR">SPSS16</span> مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت.<br> <strong>یافته ها:</strong> در مجموع 420 بار اندازه گیری ذرات <span dir="LTR">PM10</span> انجام شد. تقریبا 21 درصد از روزهای اندازه گیری غلظتی بیشتر از 150 میکروگرم در متر مکعب هوا داشته اند. اندازه گیری ها نشان می دهد از بین 140 روز اندازه گیری بیست و یکم اردیبهشت ماه (با 380.66 میکروگرم در متر مکعب هوا) بیشترین غلظت و کمترین غلظت در نهم مرداد ماه (با 35.33 میکروگرم در متر مکعب هوا) را داشته اند. میانگین مواجهه روزانه رانندگان در این دوره زمانی یکساله برابر با 151.29 میکروگرم در متر مکعب هوا بوده است.<br> <strong>بحث و نتیجه گیری:</strong> مواجهه رانندگان اتوبوس با ذرات معلق 10 میکرونی برای رانندگان اتوبوس در شهر بجنورد بسیار بیشتر از میزان توصیه شده سازمان بهداشت جهانی (50 میکروگرم در متر مکعب هوا) می باشد که آنها را مستعد بیماری های قلبی و عروقی در آینده می کند. اتوبوس های فعال در این دو مسیر مورد بررسی از سیستم هوای مطبوع استفاده نمی کنند که باعث نفوذ ذرات معلق از بیرون به درون اتوبوس شده است. پیشنهاد می گردد به منظور کاهش مواجهه رانندگان باید هر چه سریعتر اقدامات کنترلی موثری اتخاذ و اجرا گردد. <strong>Background:</strong> Drivers of public vehicles, especially in highly polluted and crowded areas, are exposed to high air pollutants, especially particulate matter less than ten microns (PM10). The purpose of this study was to measure and evaluate the level of exposure of city bus drivers to PM10 particles in Bojnurd, Iran. <strong>Methods:</strong> This descriptive-analytical study was conducted in Bojnurd, Iran. A sampling of particulate matter was taken through bus drivers&#39; respiratory area in two routes from the main routes of the city using the Haz-Dust device. This device has been designed and manufactured based on the NIOSH-500 method. Using an impactor 10, the amount of particulate matter less than ten microns was read from the device. &nbsp;Particle sampling was performed in both round-trip buses in three shifts in the morning, noon, and evening for one year. The results of the measurements were statistically analyzed by descriptive statistics and mean statistical indices, independent t-test, Mann-Whitney test and One-way ANOVA test at 95% significance level by SPSS software version 24. <strong>Results:</strong> A total of 420 times, PM10 particles were measured in the drivers&#39; respiratory area. &nbsp;Approximately 21% of the measurement days had a concentration of more than 150 micrograms&nbsp;per cubic meter of&nbsp;air (or&nbsp;&micro;g/m3). Measurements show that among 140 days of measurement, the highest concentration was on May 21 (with 380.66 &micro;g/m3 of air), and the lowest concentration was on August 9 (with 35.33 &micro;g/m3 of air). The average daily exposure of drivers in this one-year was 151.29 &micro;g/m3 of air. <strong>Conclusion:</strong> The exposure of city bus drivers to PM10 particles in Bojnurd was much higher than recommended by the World Health Organization (50 &micro;g/m3 of air) and slightly higher than the US Environmental Protection Agency standard (150 &micro;g/m3 of air), which predisposes them to cardiovascular disease in the future. The active buses on these two routes did not use the air conditioning system, which allowed suspended particles to penetrate the bus from the outside. It is suggested that in order to reduce the drivers&#39; exposure, effective control measures should be adopted and implemented as soon as possible, such as launching an air conditioning system equipped with a HEPA filter.<span dir="RTL"></span> دستگاه Haz Dust, PM10, آلودگی هوا, ترافیک Haz-Dust Device, PM10, Air pollution, Traffic 921 928 http://aoh.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-157-2&slc_lang=en&sid=1 Faeze Sepahi Zoeram فائزه سپاهی زوارم fs.day16@yahoo.com 0000-0002-0024-6743 No MSc, Occupational Health Research Center, School of Public Health, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran دانشگاه علوم پزشکی Hamidreza Mehri حمیدرضا مهری hamidrezamehri70@gmail.com 0000-0001-9580-114X No Instructor, Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, North Khorasan University of Medical Sciences, Bojnurd, Iran دانشگاه علوم پزشکی Meisam Faramarzi Kuhsar میثم فرامرزی کوهسار 0000-0002-0697-0054 No B.S, Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, North Khorasan University of Medical Sciences, Bojnurd, Iran دانشگاه علوم پزشکی Maryam Hassan Zadeh مریم حسن زاده 0000-0001-9037-7802 No B.S, Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, North Khorasan University of Medical Sciences, Bojnurd, Iran دانشگاه علوم پزشکی Morteza Esmaeilzadeh Kavaki مرتضی اسماعیل زاده کواکی m_kavaki@yahoo.com 0000-0001-6829-8745 Yes Instructor, Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, North Khorasan University of Medical Sciences, Bojnurd, Iran دانشگاه علوم پزشکی